Buyuk Britaniyediki uyghurlar yeqinqi yillardin buyan ozlirining siyasiy pa'aliyetlirini chamining yitishiche elip beriwatqan bolsimu, emma resmiy jem'iyetlishish sheklide elip berish imkaniyiti bolmay kelgen idi. Mana bu imkaniyetni bu yil oktebir eyining beshida Britaniyige teklip bilen ziyarette bolghan 2006 - 2007- yilliq Nobel tinchliq mukapatining namzati, uyghurlarning rehbiri, Dunya Uyghur Qurultiyining re'isi Rabiye Qadir xanim emeliyetke aylandurdi.

Londonda yashawatqan uyghur jem'iyitining bashliqi Nizamidin Semetov jem'iyet paaliyiti heqqide toxtilip, "jemiyitimizning asasliq meqsiti weten ichi we sirtidiki uyghurlargha yardem berish we ularning heq-hoqoqini qoghdash uchun heriket qilish" dep chushenduridu.

Buyuk Britaniyige hazir texminen 200 ge yeqin uyghurlar yashaydu. Ularning kopchiliki uyghurlarning wetini bolghan Xitayning Shinjang Uyghur aptonom rayonidin, yene bir qismi Qirghizistan we Qazaqistandin kelgen bolup ularning kop salmiqini yashlar teshkil qilidu. Buyuk Britaniyediki uyghurlar asasen uqush we siyasiy bash panahliq tilesh yolliri bilen bu yerde yerleshken. Londonda alte yildin buyan yashap keliwatqan Aziz Isa mana shularning jumilisidindur.

Buyuk Britaniyige yashighuchi uyghurlar ozlirining bu yerdiki hayatliridin razi emma oz wetini bolghan Shinjang Uyghur aptonom rayonidiki weziyetke qarita oz shikayetlirini bildurushidu.

Buyuk Britaniyige uyghurlar sanining kopiyishige egiship en'gilis we uyghur muzikantlardin terkip tapqan London Uyghur Ansambili teshkil etilgen. London Uyghur Ansambilining naxshichisi Rehime ansambilda uyghur xelq naxshilirini eytidu. Mezkur Uyghur Ansambili Londonda qurulghandin buyan uyghur muzikisini dunya xelqlirige tonushturushta oz tohpilirini qoshuwatqanliqini tekitleydu.

Shu qeder bay meniwi hayatqa ige uyghurlarning medeniy pa'aliyetlirining oz memlikitide yaxshi dawam bolmaywatqanliqini eytishidu. On yildin buyan Londonda yashap keliwatqan Enwerning a'ilisi Xitayda yashaydu. U uyghurlarning medeniy hayati heqqide oz qarashlirini bayan qilip, "Xitay hokumiti uyghurlarning medeniy pa'aliyetlirinimu chekleydu" dep eytidu.

Xitay memlikitige tewe bolghan uyghurlar wetinining qanchilik tiz tereqqiy qilishigha qarimastin imkaniyiti yeken uyghurlarning chet memliketlerge ketishi kopeymekte. Uyghurlarning bugunki kunde chetlellerge ketishining sewebi bolsa erkinlikke erishish we yaxshi hayat kechurush dep korsitilidu.

Esli xewer menbesi: